İŞÇİ'Yİ İŞTEN ÇIKARMA SÜRELERİ (İHBAR SÜRELERİ)

Hizmet Sözleşmesinin Feshinde İhbar Süreleri

İhbar Süreleri

Sözleşme Türü : Belirsiz Süreli İş Sözleşmesi

İhbar Süresine Uyulmaması Halinde Yaptırım : Bildirim süresine ait ücretin karşı tarafa ödenmesi.

Saklı Hükümler : Bildirim süresini beklemeksizin iş sözleşmesinin feshedilebileceği haller saklıdır. 

a)4857 Sayılı İş Kanunu'na Göre 

İşi 6 Aydan Az Sürmüş İşçi İçin : 2 Hafta 

İşi 6 Aydan 1,5 Yıla Kadar Sürmüş İşçi İçin : 4 Hafta 

İşi 1,5 Yıldan 3 Yıla Kadar Sürmüş İşçi İçin : 6 Hafta 

İşi 3 Yıldan Fazla Sürmüş İşçi İçin : 8 Hafta



b)5953 sayılı Basın İş Kanunu'na Göre 

İşveren Tarafından Fesih Halinde

İş İlişkisi 5 Yıl ve Üzeri İse : 3 Ay

İş İlişkisi 5 Yıldaz Az İse : 1 Ay

İşçi Tarafından Fesih Halinde

İş İlişkisinin Süresine Bakılmaksızın : 1 Ay


c)854 sayılı Deniz İş Kanunu'na Göre

Not: İş sözleşmesi, Deniz İş Kanunu'nun 14. maddesindeki haller dışında(bildirimsiz fesih halleri) altı ay geçmeden feshedilemez.

İşi 6 Ay Sürmüş İşçi İçin : 2 Hafta 

İşi 6 Aydan 1,5 Yıla Kadar Sürmüş İşçi İçin : 4 Hafta 

İşi 1,5 Yıldan 3 Yıla Kadar Sürmüş İşçi İçin : 6 Hafta 

İşi 3 Yıldan Fazla Sürmüş İşçi İçin : 8 Hafta

Bu süreler asgari olup sözleşmeler ile artırılabilir. Bildirim şartına uymayan taraf, bildirim süresine ilişkin ücret tutarında tazminat ödemek zorundadır. İşveren bildirim süresine ait ücreti peşin vermek suretiyle iş sözleşmesini feshedebilir.

İşverenin bildirim şartına uymaması veya bildirim süresine ait ücreti peşin ödeyerek sözleşmeyi feshetmesi, 4857 sayılı İş Kanununun 18, 19, 20 ve 21 inci maddesi hükümlerinin uygulanmasına engel olmaz. 18 inci maddenin birinci fıkrası uyarınca 4857 sayılı İş Kanununun 18, 19, 20 ve 21 inci maddelerinin uygulanma alanı dışında kalan işçilerin iş sözleşmesinin, fesih hakkının kötüye kullanılarak sona erdirildiği durumlarda işçiye bildirim süresinin üç katı tutarında tazminat ödenir. Fesih için bildirim şartına da uyulmaması ayrıca dördüncü fıkra uyarınca tazminat ödenmesini gerektirir. Bu maddeye göre ödenecek tazminatlar ile bildirim sürelerine ait peşin ödenecek ücretin hesabında 32 nci maddenin birinci fıkrasında yazılan ücrete ek olarak işçiye sağlanmış para veya para ile ölçülmesi mümkün sözleşme ve Kanundan doğan menfaatler de göz önünde tutulur.

İhbar tazminatı

İşçi ve işverenler arasında anlaşmazlık konusu olan tutarlardan birisi de ihbar tazminatıdır. İş sözleşmesinin işçi veya işveren tarafından sonlandırılırken işçinin işyerindeki kıdemine göre, ya belli bir süre önceden bildirimde bulunması ya da bu süreye ait ücretin diğer tarafa peşin olarak ödenmesi gerekmekte olup, uygulamada, bu düzenlemeye ihbar süresi ve ihbar tazminatı denilmektedir.

İhbar tazminatına hak kazanmanın şartları 

İşyerinin iş kanununa tabi ve iş sözleşmeleri belirsiz süreli olmalıdır. Tam veya kısmi zamanlı olması durumu değiştirmez. Belirli süreli iş sözleşmelerinde sözleşmenin bitim tarihi taraflarca bilindiğinden, tarafların ihbar tazminatı talebi hukuken mümkün değildir. İşveren tarafından deneme süresi içinde veya 4857/25 ile belirlenen esaslar çerçevesinde feshi halinde işçiye herhangi bir ihbar tazminatı ödenmeyecektir. Kendi isteği ile işten ayrılan işçiye ihbar tazminatı ödenmez.

İhbar tazminatı hesaplama

Yukarıda anlatıldığı biçimde ihbar süresi tespit edildikten sonra bu süreye karşılık gelen aylık brüt gelir giydirilmiş aylık brüt ücret üzerinden hesaplanır.

İhbar tazminatından kesintiler 

İhbar tazminatı üzerinden gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılır.

İş kazalarında neler yapılmalı

İş kazası, bir işletmede en arzu edilmeyen olaylardan birisidir. Özellikle ölümlü ve uzuv kayıplı iş kazalarından hem işverenler, hem diğer işyeri çalışanları ve hem de sigortalı ve/veya ailesi ciddi şekilde etkilenir. Ayrıca sigortalıya sağlık yardımı ve parasal yardımlarda bulunan SGK’da etkilenen diğer bir taraf olarak karşımıza çıkar.

İş kazasında neler yapılmalı

- İş kazasına uğrayan personele durumun gerektirdiği sağlık yardımları derhal yapılmalıdır. 

- İş kazası jandarma veya polise derhal bildirilmelidir.

- İşyerinde iş kazasına ilişkin bir kaza raporu düzenlenmelidir. Ayrıca şahitlerin ifadesi alınmalıdır.

- Kaza, ilgili Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü/Sosyal Güvenlik Merkezi’ne, bu bildirme iş kazası ve meslek hastalığı bildirgesi ile doğrudan ya da taahhütlü posta ile yada elektronik ortamda en geç kazadan sonraki üç işgünü içinde bildirilmelidir.

- 6331 sayılı Kanunun 14. Maddesi gereğince iş kazası ile ilgili rapor tanzim edilmelidir. İşveren;

Bütün iş kazalarının ve meslek hastalıklarının kaydını tutar, gerekli incelemeleri yaparak bunlar ile ilgili raporları düzenler.

İşyerinde meydana gelen ancak yaralanma veya ölüme neden olmadığı halde işyeri ya da iş ekipmanının zarara uğramasına yol açan veya çalışan, işyeri ya da iş ekipmanını zarara uğratma potansiyeli olan olayları inceleyerek bunlar ile ilgili raporları düzenler.

- Kazayla ilgili bir dosya hazırlanarak evraklar burada muhafaza edilmelidir. Dosyada ayrıca; işçinin sigortalı işe giriş bildirgesi, işe giriş sağlık raporu, kaza tarihinden önceki dört aya ait ücret hesap pusulalarının sureti, işçi çizelgesi, eğitim belgesi ile diğer sertifikalar ve kişisel koruyucuları teslim belgeleri de yer almalıdır.

Bildirmemenin cezası var

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunun 14. Maddesi ile iş kazalarının kazadan sonraki üç iş günü içinde işverenlerce bildirilmesi SGK’ya bildirilmesi zorunluluğu getirilmiş bu yükümlülüğe uymayan işverenlere idari para cezası uygulaması başlatılmıştır. 01.01.2013 tarihinden sonra meydana gelen iş kazalarının SGK’ya 3 iş günü içinde bildirilmemesinin 2.156 TL idari para cezası bulunmaktadır.

Ayrıca 6331 sayılı Kanunun 14. Maddesi ile sağlık hizmeti sunucuları kendilerine intikal eden iş kazalarını, en geç on gün içinde Sosyal Güvenlik Kurumuna bildirmek zorundadırlar. Söz konusu yükümlüğü yerine getirmeyen sağlık hizmet sunucularına da 2013 yılı için 2.156 TL idari para cezası ödeme yükümlülüğü getirilmiştir.